Hai hộp camera xếp chồng trên bàn, minh họa thiết bị cần tính ổ cứng lưu trữ

Camera lưu được bao lâu do dung lượng ổ cứng, bitrate và chế độ ghi quyết định, không có con số cố định theo hãng camera. Thời gian lưu trữ camera bằng dung lượng ổ cứng chia cho lượng dữ liệu mà cả hệ thống ghi mỗi ngày. Bài này hướng dẫn bạn tính ra con số đó bằng phép nhân chia đơn giản, rồi chọn ổ cứng cho đúng số ngày cần giữ.

Đây là kiến thức chung về hệ thống giám sát. Phần cấu hình cụ thể thuộc nhóm hệ thống camera giám sát doanh nghiệp mà P.A.T Group triển khai.

Tóm tắt nhanh

  • Bitrate nhân số ngày1 Mbps ghi liên tục tốn 10,8 GB mỗi ngày. Nhân với số camera và số ngày cần giữ để ra dung lượng.
  • Cộng dự phòng 20%Ổ cứng không dùng được hết nhãn. Bitrate thực còn tăng theo cảnh. Nên tính dư 20 đến 30%.
  • Chốt số ngày theo nhu cầuChọn theo thời gian bạn thường mất để phát hiện sự việc và yêu cầu nội bộ, rồi mới tính ổ.

Thời gian lưu trữ camera bao lâu thì đủ cho doanh nghiệp?

Không có một con số chung cho mọi nơi. Cùng một đầu ghi, 8 camera có thể lưu hơn 60 ngày, còn 32 camera độ phân giải cao có thể chỉ lưu được vài tuần. Điều thay đổi là lượng dữ liệu ghi vào ổ mỗi ngày.

Ba thứ quyết định kết quả: dung lượng ổ cứng, tổng bitrate của các camera và chế độ ghi. Nắm ba thứ này, bạn tự tính được và không cần phụ thuộc vào lời hứa chung chung như “lưu 30 ngày” của người bán.

Cũng nên tách hai khái niệm. Thời gian lưu trữ là số ngày hình còn trên ổ. Còn thời gian xem trực tiếp (live) không liên quan đến ổ cứng. Doanh nghiệp thường quan tâm vế đầu: lúc có sự việc, hình của ngày hôm đó còn hay đã bị ghi đè.

Tường màn hình xem nhiều camera cùng lúc trong phòng giám sát

Cách tính thời gian lưu trữ camera từ bitrate

Bitrate là lượng dữ liệu một camera tạo ra mỗi giây, tính bằng Mbps (megabit mỗi giây). Bạn xem được con số này trong phần cài đặt luồng hình của camera hoặc đầu ghi. Theo Wikipedia về bitrate, đây là số bit được truyền hoặc xử lý trong một đơn vị thời gian.

Công thức tính dung lượng một ngày như sau:

  • 1 byte có 8 bit, nên 1 Mbps tương đương 0,125 MB mỗi giây.
  • Một ngày có 86.400 giây, nên 0,125 MB nhân 86.400 giây ra 10.800 MB, tức 10,8 GB.
  • Vậy: dung lượng mỗi ngày (GB) = bitrate (Mbps) × 10,8 × số camera.

Ví dụ một camera đặt 4 Mbps ghi liên tục: 4 × 10,8 = 43,2 GB mỗi ngày. Giữ 30 ngày cần 1.296 GB, tức khoảng 1,3 TB cho riêng camera đó.

Bitrate tham khảo để bạn ước nhanh (con số thường gặp, thực tế tùy cài đặt và cảnh): camera 2 MP thường đặt khoảng 2 đến 4 Mbps, camera 4 MP khoảng 4 đến 8 Mbps. Dùng H.265 thì có thể đặt thấp hơn. Nên đọc con số thật trong cài đặt thay vì đoán.

Từ dung lượng một ngày, thời gian lưu trữ camera tính ngược như sau: số ngày = dung lượng ổ khả dụng (GB) ÷ dung lượng mỗi ngày (GB). Dung lượng khả dụng nhỏ hơn con số in trên nhãn, nên bạn trừ hao ở bước dự phòng bên dưới.

Ví dụ ngược: đã có sẵn một ổ 4 TB và 8 camera ở 2 Mbps (172,8 GB mỗi ngày). Lấy khả dụng khoảng 3,6 TB, tức 3.600 GB, chia 172,8 ra gần 21 ngày. Muốn giữ 30 ngày thì phải thêm ổ hoặc giảm bitrate.

Yếu tố nào làm dung lượng camera tăng nhanh?

Độ phân giải và bitrate

Độ phân giải càng cao, camera càng ghi nhiều chi tiết, bitrate càng lớn. Camera 4 MP thường cần bitrate cao hơn camera 2 MP cho cùng một cảnh. Nhưng bitrate là thông số bạn tự đặt, không cố định theo độ phân giải. Hai camera cùng 4 MP có thể chênh nhau gấp đôi nếu cài khác nhau.

Chuẩn nén H.264, H.265 và thời gian lưu trữ camera

Chuẩn nén quyết định cùng một hình thì nặng hay nhẹ. Theo Wikipedia về HEVC (H.265), chuẩn này nén tốt hơn H.264 từ 25% đến 50% ở cùng chất lượng hình. Với hệ thống nhiều camera, chọn camera và đầu ghi cùng hỗ trợ H.265 giúp kéo dài số ngày lưu. Cần kiểm tra thiết bị hỗ trợ cả hai đầu, vì đầu ghi cũ có thể không đọc được luồng H.265.

Số khung hình mỗi giây (FPS)

Giảm FPS thường làm dung lượng giảm, nhưng không giảm đúng tỉ lệ. Hình giật hơn thì khó theo dõi chuyển động nhanh như xe vào cổng. Với khu vực ít chuyển động, nhiều nơi chọn FPS thấp hơn ở các camera phụ.

Ghi liên tục hay ghi theo chuyển động

Ghi liên tục cho dung lượng ổn định và dễ tính. Ghi theo chuyển động hoặc theo sự kiện thì tiết kiệm hơn ở nơi ít người qua lại, nhưng khó đoán trước, vì nơi đông người gần như ghi suốt. Chế độ này cũng có rủi ro bỏ sót đoạn đầu sự việc nếu cài đặt ghi trước (pre-record) không đủ. Camera có phân tích thông minh giúp lọc sự kiện chính xác hơn. Bạn có thể xem thêm ở bài camera AI khác gì camera thường.

Cảnh quay

Cảnh nhiều chi tiết chuyển động như cây lá, mưa, đèn đêm nhiễu hạt làm bitrate tăng. Khoảng sân trống lại nhẹ hơn nhiều. Vì vậy con số tính trên giấy chỉ là ước lượng. Cách làm chắc là đo lượng dữ liệu thật của vài camera sau một đến hai ngày chạy, rồi nhân lên.

Chồng hộp camera xếp trên bàn, mỗi camera là một luồng dữ liệu cần tính vào thời gian lưu trữ camera

Ví dụ thời gian lưu trữ camera: 8, 16 và 32 camera cần bao nhiêu ổ?

Bảng dưới là ví dụ minh họa, không phải số đo từ công trình cụ thể. Giả định mỗi camera ghi liên tục ở 2 Mbps, tức 2 × 10,8 = 21,6 GB mỗi ngày, giữ 30 ngày. Cột cuối đã cộng dự phòng 20%.

Số cameraDung lượng mỗi ngày30 ngàyCộng dự phòng 20%
8 camera172,8 GB5,18 TBkhoảng 6,2 TB
16 camera345,6 GB10,37 TBkhoảng 12,4 TB
32 camera691,2 GB20,74 TBkhoảng 24,9 TB

Nếu đặt 4 Mbps mỗi camera, mọi con số trong bảng tăng gấp đôi. Khi đó 32 camera giữ 30 ngày cần khoảng 49,8 TB sau khi cộng dự phòng.

Số ngày cũng tác động tuyến tính. Với 16 camera ở 2 Mbps, dung lượng chưa dự phòng như sau:

Số ngày giữDung lượng cần
7 ngày2,42 TB
15 ngày5,18 TB
30 ngày10,37 TB
60 ngày20,74 TB
90 ngày31,10 TB

Lưu ý hai giới hạn của đầu ghi. Một là số khe ổ và dung lượng tối đa mỗi ổ mà model đó hỗ trợ. Hai là băng thông đầu vào: 32 camera ở 4 Mbps tạo 128 Mbps, và đầu ghi phải nhận nổi. Phần mạng phía trước đầu ghi cũng cần đủ băng thông, xem cách chọn switch PoE và tính băng thông camera IP. Cả hai đều ghi trong bảng thông số của nhà sản xuất.

Cần tính dung lượng lưu trữ camera?

P.A.T Group tính theo số camera, độ phân giải, số ngày lưu và đề xuất đầu ghi phù hợp.

Nên chọn thời gian lưu trữ camera bao nhiêu ngày?

Hãy bắt đầu từ câu hỏi: sau bao lâu doanh nghiệp thường phát hiện ra sự việc? Nếu cửa hàng kiểm kho cuối tháng mới biết mất hàng, giữ 7 ngày là không đủ. Nếu chỉ cần tra cứu sự việc trong ca làm, thời gian ngắn hơn vẫn dùng được.

  • Tra cứu sự việc thường ngày: sự cố xảy ra và được phát hiện trong vài ngày. Thời gian lưu ngắn là đủ.
  • Có kỳ đối soát định kỳ: kiểm kho, đối chiếu doanh thu, giao nhận hàng. Nên giữ lâu hơn chu kỳ đối soát một khoảng đệm.
  • Có nhiều chi nhánh hoặc ca làm: thời gian báo cáo sự việc về trụ sở thường dài hơn mong đợi.
  • Nhà máy, kho: khu vực xuất nhập hàng nên lưu lâu hơn khu vực hành lang ít người.

Về quy định, P.A.T Group không khẳng định có một mức số ngày bắt buộc chung cho mọi ngành, vì điều này tùy lĩnh vực và hợp đồng. Hãy xác nhận với bộ phận pháp chế, đơn vị bảo hiểm hoặc đối tác nếu hợp đồng có yêu cầu riêng. Hình camera cũng có thể chứa hình ảnh của nhân viên, nên doanh nghiệp nên có quy định nội bộ về người được xem và thời gian giữ.

Có thể chia lớp: khu vực quan trọng lưu lâu, khu vực phụ lưu ngắn. Cách này tiết kiệm hơn đặt chung một số ngày cho mọi camera. Phần đầu ghi cho phép đặt thời gian giữ riêng theo từng kênh ở một số model, bạn kiểm tra trong thông số đầu ghi.

Ổ cứng và RAID: chọn thế nào cho đủ bền?

Camera ghi cả ngày, nên ổ cứng làm việc liên tục. Ổ cứng phổ thông dùng cho máy tính văn phòng không được thiết kế cho kiểu này. Nên dùng dòng ổ dành cho giám sát (surveillance), vốn được chế tạo cho việc ghi liên tục nhiều luồng cùng lúc.

Hệ thống nhiều camera nên cân nhắc RAID. Theo Wikipedia về RAID, mảng nhiều ổ có thêm dự phòng giúp hệ thống chịu được một ổ hỏng. Đổi lại, dung lượng dùng được thấp hơn tổng dung lượng các ổ. Hãy tính dung lượng sau RAID rồi mới đối chiếu với bảng ở trên. Ví dụ để lưu 24,9 TB, bạn có thể dùng 4 ổ 10 TB chạy RAID 5: một ổ làm dự phòng, còn khoảng 30 TB dùng được.

Đầu ghi thường đặt trong tủ rack cùng switch. Quanh tủ cần thông gió và nguồn ổn định, vì ổ cứng nóng lên sẽ giảm tuổi thọ. Khi mạng camera tách khỏi mạng văn phòng, luồng hình cũng không chen với công việc hằng ngày. Xem thêm ở thi công hạ tầng mạng LAN, WAN cho doanh nghiệp.

Sai lầm thường gặp khi tính thời gian lưu trữ camera

  • Chọn ổ theo số camera mà bỏ qua bitrate. Hai hệ thống cùng 16 camera có thể chênh gấp đôi dung lượng.
  • Quên dự phòng 20 đến 30%. Ổ hiển thị ít hơn nhãn, và bitrate ban đêm thường cao hơn ban ngày do nhiễu hình.
  • Dùng ổ cứng thường thay vì ổ giám sát. Ổ dễ lỗi khi ghi liên tục, và hỏng đúng lúc cần xem lại hình.
  • Không để ý băng thông đầu vào của đầu ghi. Đủ ổ nhưng đầu ghi không nhận nổi tổng bitrate cũng không dùng được.
  • Quên mở rộng khi thêm camera. Thêm 8 camera mà giữ nguyên ổ thì số ngày lưu giảm đi một nửa hoặc hơn. Mỗi lần thêm camera, tính lại cả bảng.
  • Không kiểm tra thực tế. Nên tua về ngày xa nhất trên đầu ghi để xem hình còn không, thay vì tin vào con số trên giấy.

Hệ thống đã chạy nên được kiểm tra định kỳ, kể cả tuổi thọ ổ cứng NVR và ngày ghi xa nhất còn trên đầu ghi. Phần kiểm tra tuổi thọ ổ cứng NAS/NVR nằm trong dịch vụ bảo trì hệ thống IT và điện nhẹ.

P.A.T Group là nhà thầu điện nhẹ ELV có 8+ năm kinh nghiệm triển khai và 100+ dự án. Với camera, công ty từng thi công cho nhà xưởng rộng 25.000 m², xem tại dự án lắp đặt camera an ninh AA Tây Ninh. Mỗi công trình có số camera và yêu cầu lưu trữ riêng, nên dung lượng được tính lại cho từng nơi.

Câu hỏi thường gặp

Camera lưu được bao lâu nếu không có ổ cứng?

Phần lớn đầu ghi không lưu được gì nếu thiếu ổ cứng. Một số camera có khe thẻ nhớ. Thẻ 128 GB ở 2 Mbps (21,6 GB mỗi ngày) giữ khoảng 6 ngày, ở 4 Mbps (43,2 GB mỗi ngày) chỉ khoảng 3 ngày. Vì vậy thẻ nhớ chỉ nên là phương án dự phòng.

Ổ cứng đầy thì camera có dừng ghi không?

Thường là không. Đầu ghi mặc định ghi đè lên đoạn cũ nhất (ghi vòng). Vì thế số ngày lưu là mức tối đa, và nó giảm khi thêm camera hoặc tăng chất lượng hình.

Ghi theo chuyển động có kéo dài thời gian lưu trữ camera không?

Có, ở những nơi ít người qua lại. Mức tiết kiệm phụ thuộc vào cảnh, nên khó nói trước một tỉ lệ. Khu vực đông người gần như ghi liên tục nên gần như không tiết kiệm được.

Xem lại hình cũ qua điện thoại có tốn thêm ổ cứng không?

Không. Hình vẫn nằm trên đầu ghi, điện thoại chỉ xem lại. Việc xem qua mạng chỉ chiếm băng thông, đặc biệt khi truy cập từ xa.

Muốn lưu trên 90 ngày thì làm thế nào?

Tăng dung lượng bằng cách dùng nhiều ổ hơn, hoặc giảm bitrate bằng H.265 và FPS thấp hơn ở camera phụ. Với dung lượng lớn nên dùng đầu ghi nhiều khe ổ hoặc thiết bị lưu trữ riêng, cùng RAID để chịu được hỏng ổ.

Đang cần xác định thời gian lưu trữ camera phù hợp cho cơ sở của bạn? Liên hệ P.A.T Group để kỹ sư khảo sát số camera, bitrate và đề xuất dung lượng ổ cứng tương ứng.